معرفی نرم افزارهای گروه معماري

نرم‌افزارهای مهندسی معماری به سه دسته کلی تقسیم می‌شوند:

طراحی و مدلسازی توسط نرم افزار رویت

Revit Architecture

طراحي و ترسیم به كمك كامپيوتر با استفاده از نرم افزار اتوکد و آرشیکد Computer Aided Design & ArchiCAD
مدلسازی و پرزانته توسط نرم افزارهای مکس و فتوشاپ

3Ds Max و Photoshop

  • در نرم‌افزار ‌Revit کاربرمیتواند علاوه بر ترسیم، مدلسازی پروژه را هم انجام داده و همچنین خروجی های لازم از جمله متره پروژه را انجام دهد، علاوه بر آن مزایای دیگری نیز در این نرم افزار وجود دارد که در طول دوره آموزشی به صورت کامل به آن پرداخته خواهد شد.
  • در نرم افزار AutoCAD ترسیم­ پلان و همچنین پرداختن به جزئیات داخل پلان­های معماری انجام می‌گیرد.
     در نرم‌افزار‌های 3Ds Max کاربر میتواند پلان های ترسیمی توسط نرم افزارهای AutoCAD را سه بعدی نموده و از آن رندرهای متفاوت تری تهیه نماید.
  •  در نرم افزار PhotoShop کاربرمیتواند رندرهای گرفته شده در نرم افزارهای AutoCAD ، Revit و یا 3Ds Max را در شیت های زیبا قرار دهد.
نرم‌افزار اتوکد AutoCAD محصولی از شرکت Autodesk:
 
 
این نرم‌افزار که آخرین نسخه آن در حال حاضر2013 AutoCAD میباشد عمومی‌ترین و پرکاربردترین نرم‌افزار در زمینه ترسیم و طراحی به کمک کامپیوتر است. اولین نسخه آن در سال 1982 عرضه شده و هر روز امکانات و تسهیلات بیشتری را در اختیار افرادی که با نقشه کشی و مدل سازی سرو کار دارند قرار میدهد.
نرم‌افزار اتوکد با توجه به قابلیتهای بالا و امکانات فراوانی که در اختیار کاربر قرار می دهد به عنوان نرم افزار استاندارد در غالب رشته های مهندسی نظیر معماری، عمران، مکانیک، نقشه برداری، معدن و . . . جهت انجام ترسیمات بکار برده می شود. آشنایی با این نرم افزار برای کسانی که به نحوی قصد فعالیت در زمینه های مهندسی را دارند، الزامی است.
شرکت اتودسک علاوه بر نسخه عمومی AutoCAD که در تمام رشته‌های مهندسی کاربرد دارد؛ نسخه های متنوع و تخصصی شده‌ای نظیر Architectural Desktop و Mechanical Desktop و LandCAD و . . . را نیز ارایه مینماید که هریک به ابزارها و ملزومات خاص یک رشته مهندسی مجهز شده اند.
مجتمع فنی تهران در سه دوره مجزا زمینه یادگیری این نرم افزار را برای هنرجویان فراهم کرده است که این سه دوره عبارتند از:
الف - اتوکد سطح 1 (عمومی)
هدف این دوره آشنا کردن هنرجویان با اصول و مقدمات ترسیم به کمک نرم افزار اتوکد است. پس از پایان دوره هنرجویان می توانند ترسیمات دو بعدی خود را بصورت کامل انجام داده و آن‌ها را ویرایش، اندازه گذاری و آماده ارایه نمایند. این دوره می تواند برای تمام کسانی که با نقشه کشی سروکار دارند مفید واقع شود. آشنایی با ظاهر نرم افزار، اجرای دستورات، مختصات دهی، دستورات ترسیم و ویرایش ساده، هاشور و . . . از مباحث مطرح شده در این دوره است. این دوره به عنوان پیش نیاز دوره های بعدی یعنی اتوکد سطح 2 و اتوکد سه بعدی محسوب می گردد.
ب - اتوکد سطح 2 (معماری)
دوره آموزش سطح 2 اتوکد برای افرادی طراحی شده است که بصورت دایم و جهت انجام پروژه های بزرگ با اتوکد سروکار دارند. در این دوره هنرجویان با تکنیکهای پیشرفته و سیستمهای مدیریت ترسیم و ارایه در اتوکد آشنا شده و می توانند پروژه های بزرگ را مدیریت نموده و از عهده ترسیم های خاص و سنگین برآیند. در طول دوره هنرجویان با نکات ریز و دستورات خاص آشنا شده و نقش آن‌ها را در مدیریت ترسیمات درک خواهند نمود. از نمونه مباحثی که در این دوره مطرح می‌شود می توان به نکات پیشرفته مربوط به بلوکها، چند خطی ها، شیت بندی و تنظیمات فضای کاغذ، استفاده از فایلهای تصویری و سایر ارجاعها در اتوکد اشاره نمود.
ج - اتوکد سه بعدی (معماری)
قابلیت های جدید و پیشرفته اضافه شده به نسخه های اخیر اتوکد، آن را به یکی از مناسب ترین نرم افزارهای مدل سازی معماری تبدیل کرده است. در این دوره هنرجویان با دستگاههای مختصاتی سه بعدی، دیدهای سه بعدی، انواع مدلهای قاب سیمی، تورینه ها و احجام صلب آشنا شده و نهایتاً به کمک ابزارهای ویرایش و کنترل اشیاء سه بعدی می توانند هر نوع شیی یا ترسیمی را بصورت سه بعدی مدل سازی و ارایه نمایند.این دوره می تواند برای افرادی نظیر معماران، طراحان صنعتی و . . . که در انجام امور حرفه ای نیازمند تجسم سه بعدی قوی و دقیق هستند، بسیار مفید واقع شود.
 
نرم‌افزار آرشیکد ArchiCAD ، محصول شرکت گرافی سافت Graphisoft : :
 

این نرم‌افزار که در حال حاضر نسخه 16 آن در بازار موجود است بنا به گفته سازندگانش از ابتدا توسط معماران و برای معماران طراحی شده است. این نرم‌افزار در نسخه های اولیه با توجه به قابلیتهای گرافیکی سیستمهای اپل مکینتاش تنها برای این سیستمها عرضه میشد. اما از نسخه 6 به بعد بصورت معمول بر روی ویندوز نیز ارایه میشود. آرشیکد بر عکس نرم افزارهایی نظیر اتوکد که برای ترسیم و مدل سازی به کار می‌روند؛ به عنوان یک نرم‌افزار BIM یا Building Information Model یا «مدل اطلاعاتی ساختمان» شناخته میشود.

مهمترین مزیت استفاده معماران از این نرم‌افزار در مقایسه با سایر نرم افزارهای ترسیمی به شرح زیر است:
· استفاده از سیستم معماری : استفاده از عناصر معماری نظیر دیوار و سقف و ستون به جای عناصر ابتدایی ترسیم نظیر خط و کمان و دایره و همچنین وجود دیدهای معماری نظیر پلان طبقات، برش ها و نماها بصورت پیش‌فرض. حساس بودن به مقیاس و تغییر جزییات نقشه با تغییر مقیاس
· خودکار شدن بسیاری از فرایندهای معماری: ترسیم نما و مقطع کاملاً خودکار است و با ترسیم یا تغییر پلان، مقاطع و نماها و شیت بندی ها خود به خود اصلاح می‌شوند.
· ساخته شدن مدل اطلاعاتی ساختمان همراه با ترسیم پلان و . . . و در نتیجه در دسترس بودن اطلاعاتی نظیر لیست قطعات و اطلاعات متره، میزان استفاده از مصالح مختلف و . . .
· هوشمندی تمام اجزای ساختمان: همه اجزای ساختمان نظیر دیوارها و درها و پنجره ها یکدیگر را درک کرده و نسبت به برخورد، همپوشانی، مقیاس، تغییر دید و . . . واکنش نشان داده و همواره ترسیم و دیدی صحیح برای کاربر فراهم میکنند.
نهایتاً این نرم‌افزار کمک میکند معماران وقت خود را به جای ترسیم صرف طراحی کنند.
رسم فنی:
نمایش اشیاء و محیط اطراف در قالب ترسیمات دو بعدی استاندارد از ابتدایی ترین نیازهای فعالیت های هنری و بویژه معماری است. این فعالیت مستلزم داشتن تجسم قوی سه بعدی، آشنایی با استانداردها و همچنین مهارت در بکارگیری ابزارهای انجام ترسیمات است.
در دوره آموزشی رسم فنی دانش پذیران ابتدا با استانداردهای ترسیم و تجسم سه بعدی و دیدهای استاندارد نظیر پلان و نما و برش آشنا می شوند. یافتن نماهای مجهول از یک شیئ مشخص از تمرینات این بخش است. همزمان با تقویت تجسم و درک سه بعدی دانش پذیران با ابزارهای ارایه و ترسیم فن آشنا شده و مفاهیم پایه نظیر مقیاس را به کمک تمرینات متعدد درک می کنند.
پس از پایان دوره دانش پذیران باید بتوانند هر نوع شیئ، بنا یا تجسمی را در قالب دیدهای استاندارد ترسیم فنی و با ابزار و مقیاس مشخص ارایه نمایند.
عناصر و جزئیات
خلق فضاهای هنرمندانه و زیبا بدون اطلاع از نحوه اجرا و ارتباط میان اجزا و مصالح طرح، عملی غیر ممکن است. از این رو آشنایی با اصول اجرای ساختمان برای معماران الزامی است. در این دوره جزییات و اجزای یک ساختمان بصورت کامل از پی تا بام مورد بررسی قرار گرفته و مصالح مورد استفاده و روشهای اجرای هر بخش بطور کامل توضیح داده می شود. در این دوره با انجام تمرینات عملی و ترسیمی، علاوه بر یادگیری تئوری روشهای اجرا هنرجویان با سیستم ترسیم جزییات و بزرگنمایی ها در بخشهای مختلف ساختمان نیز آشنا می شوند. روشهای اجرای پی، اسکلتها، دیوارچینی ها، انواع مختلف سقفها، عایقکاری ها و . . . از مباحث مطرح شده در این دوره هستند.
اسکیس و راندو
برای اینکه یک طرح معماری بتواند با مخاطبین خود ارتباط برقرار کرده و موفق به جلب نظر آن‌ها گردد، مجبور است از قالب نقشه های ترسیم فنی صرف خارج شده و به نوعی با تکیه بر تکنیکهای هنری به سمت اصول و مبانی زیبایی شناسی گرایش یابد. به همین دلیل ارایه هنری طرحهای معماری یا به عبارت دیگر راندو یکی از مهارتهای پایه برای دانشجویان و فعالان عرصه معماری است. در این دوره هنرجویان با تکنیکهای ارائه دست آزاد و روشهای راندو بوسیله ابزارهای مختلف نظیر پاستل، مداد رنگ، آب رنگ و . . . آشنا شده و با انجام تمرینات عملی متعدد مهارت خویش را در این زمینه افزایش می دهند. هنرجویان پس از پایان دوره می توانند هر نوع طرح و ترسیم معماری نظیر پلان، نما، پرسپکتیو و . . . را با ابزار دلخواه خود و شیوه مناسب ارائه نمایند.
فاز 1 به فاز 2
گرچه یک طرح معماری از یک سو، در تعامل با مخاطب عام مجبور است بر ارائه های هنری، ساده شده و انتزاعی تکیه کند، از سویی دیگر جهت عملی شدن و یافتن قابلیت اجرا باید بتواند با استانداردهای صنعتی و مهندسی که بر کل محیط و روند اجرای پروژه ها حاکم است تطبیق یابد. توانایی تبدیل ترسیمات اولیه و طرحهای ترسیم فنی به نقشه های اجرایی- که با رعایت اصول مهندسی و اجرا و با استانداردهای خاص این نوع نقشه کشی جهت ارائه به تیم اجرا آماده شده اند - هدف اصلی آموزشهای این دوره است. در این دوره هنرجویان با تفاوتهای نقشه های فاز 1 و فاز 2 آشنا شده و از طریق انجام تمرینات عملی متعدد اصول و استانداردهای نقشه کشی فاز 2 را می آموزند. برای آشنایی با اصول و مبانی اجرا دوره عناصر و جزییات به عنوان پیش نیاز دوره فاز 1 به فاز 2 در نظر گرفته شده است.
 

تعریف Revit Architectureمحصولی از شرکت Autodesk :
 


 این نرم افزار یک سیستم طراحی و مستند سازی است که همزمان با طراحی و ترسیم یک پروژه ، برنامه ریزی و دسته بندی و آنالیز اطلاعات طراحی نیز در آن به سادگی امکان پذیر است.
پایه و اساس این نرم افزار Building Information Modeling می باشد.
این سیستم یک سیستم پارامتریک یعنی دارای متغیرهای قابل تنظیم است.در این سیستم یک مدل پایه ساخته می شود و آن مدل در صفحات مختلف قابل مشاهده ، تغیر و تنظیم است ، به گونه ای که به صورت خودکار این تنظیمات و تغییرات در کلیه مدل ها و صفحات به طور همزمان اعمال می گردد.یعنی با تغییر و تنظیم هر متغیر در هر قسمت پروژه ، این تغیر و تنظیم در کل پروژه فورا اعمال می شود و نیازی به Update کردن ترسیمات نمی باشد.
پارامتریک بودن این سیستم قابلیت بارگذاری کلیه اطلاعات پروژه را در یک مدل سه بعدی فراهم می سازد، به طوری که میتوان در زمان مقتضی از این اطلاعات بارگذاری شده شامل اطلاعات هندسی ، مصالح ، موقعیت مدل در سایت و ...
حتی این نرم افزار قابلیت این را دارد که نام تولید کنندگان و قیمت ها را جهت دسته بندی، تحلیل و بررسی و برآورد یک پروژه در هر مقطع از روند طراحی به راحتی استفاده نمود.
همزمان با پیشرفت روند پروژه از مدل سه بعدی اصلی ، Detail ها و یا جزئیات اجرایی استخراج می گردد و در واقع نقشه های مرحله دوم و جزئیات اجرایی ساخت پروژه همان مدل سه بعدی کامل شده و نزدیک به واقعیت هستند که حتی اطلاعات تولید کنندگان و قطعات ساختمانی به طور صنعتی تولید شده نیز در آن قابل بارگذاری است.
این نرم افزار توسط شرکت Autodesk تولید کننده نرم افزار Autocad طراحی شده است. در سه سال گذشته بسیاری از شرکتهای ساختمانی در کشورهای توسعه یافته (آمریکا ، کانادا ، کشورهای اروپایی و استرالیا) به استفاده از این نرم افزار روی آورده اند.
1). سادگی و سرعت بالا در ترسیم.
2). افزایش دقت ترسیم و همچنین راحتی در تغییر نقشه ها .
3). ترسیم همزمان 2 بعدی و 3 بعدی نقشه های ساختمان .
4). تبدیل سریع نقشه های فاز 1 به نقشه های فاز 2.
5). ارتباط همزمان نقشه های معماری با نقشه های سازه و تاسیسات و اعمال همزمان تغییرات بین این نقشه ها.
6). حذف خطاهای انطباق نما ها و پلان ها و مقاطع .
7). امکان انجام مطالعات اقلیمی ( نور و سایه ) بر روی ساختمان .
8). امکان تعریف استانداردهای ساخت در تجهیزات ساختمان .
9). محاسبه متره ساختمان و تغیییر سریع آن در صورت تغییر نقشه ها.
10). قابلیت ارتباطی با نرم افزارهای دیگر.
11). امکان طراحی حجمی و تبدیل آن به نقشه های اجرایی .
12). Link بودن تمامی صفحات فایل جاری و اعمال تغییرات همزمان در تمامی صفحات.
13). تقسیم بندی کار به صورت Work Sharing بین افراد و به عبارت دیگر برنامه Project – Base است و با استفاده از Work – Set ها، فایل های دیگر را به آن Link می کنیم. بنابر این کلیه Disciplineهای کاری (سازه ،تاسیسات ، معماری و...)همزمان و در هماهنگی کامل با یکدیگر پروژه را جلو می برند.
14). در بسیاری از موارد نیاز به Shop Drawing های سنتی از بین می رود و مدل BIM به طور مستقیم قابل استفاده در پروژه می باشد.
15). در اختیار داشتن یک Family Library که به عنوان یک منبع مرکزی عناصر ساختمانی قابل استفاده در کلیه پروژه های یک سازمان می باشد و در زمان ، به میزان قابل توجهی صرفه جویی می کند.
16). دارا بودن قابلیت Render و ارائه تصویر سه بعدی واقعی از پروژه و انیمیشن و نیز Presentation گرافیکی پلان ها ، نماها ، مقاطع و...
17). دارا بودن قابلیت فازبندی اجرایی پروژه و مراحل ساخت آن
18). دارا بودن قابلیت سایه اندازی پروژه در زمانها و مکان های گوناگون و نیز قابلیت ساخت انیمیشن سایه اندازی در تمام فصول سال در یک دید خاص از یک پروژه.
و بسیاری امکانات دیگر که مسلما در زمان استفاده از نرم افزار شما را ترغیب به کار با این نرم افزار می کند.